|
Proverbi, similitudini e modi di dire del dialetto borgotarese (Parte 2) La fiducia nei Santi è illimitata San Giuvani u n' fa d'ingani San Simon salv'n' dal' saj'tt' e dai tron P'r San Martèin, s' vesta al grand' e anca ar picèin Versu i Santi sü p'r zü, l' galèin' i strèinzi al cü.
Quando le fattezze lasciano a desiderare... L'è fatu cun la marasa.
Nelle liti non sempre è facile individuare chi ha ragione e chi ha torto. Gh' n'è p'r l'azi e pr'al m'nadur'
La colpa non la vuole nessuno I s' la dan da voin a l'atru
Quando si assomiglia a un genitore, specialmente nei difetti.. La taca a ve da la soca Domine non sum dignus, la taca a ve dar lignu N'gh'è uzelu ch' n' faga ar sô vèrsu L'è tütu so par' cagà e spüdà
Per quelli...un po' picchiati... Gh' manca una rudela Gh' manca un v'nardì U n' gh'jà miga tut' a ca L'è un sèinsa sèinsu U gh'à la testa in t'l' nüvl' L'è matu da ligà U tra zü ch' buja o ch' n' buja U gh'à la testa in t'la loina
Ci sono quelli poco precisi U va a br'cciu U va a öciu e cruza U fa un tantu al metru
Per un'occasione sprecata U s'è mangià jong'l'
Due coniugi inseparabili....anche nei difetti Ar Signur' u jà fa pô u j'acumpagna
Per evidenziare cose ovvie a chi non vuol capire La metà l'è in mezu Ogni dü i fan un par' Dü e dü i fan quatru S' n' l'è süpa l'è pan bagnà L'aqua a va a l'inzü
Di una persona buona e generosa si dice... L'è un tocu d' pan U t' daré al cör' in man U s' l'vré al pan d'in buca L'è un bunajan
Al contrario, di una...meno buona... L'è una bouna lan-na L'è fatu d' pisa d' can U gh' n'à p'r tüti L'è una raza L'è un taca brigh'
Di chi provoca ad altri sofferenze anche morali.. U gh'à ciücià fèin l' m'rul' U l'à fatu sp'l'grì
Quando il disprezzo è al massimo L'è un gumitoriu U m' fa v'gnì sü la sèina d' Natal' N'ar posu v'dd' U m' fa girà l' scatl' U tira i s-ciafi d'in Sèintu Cruz' N'al guardu gnanca quant' l'è loungu U fa v'gnì ar lat' ai gum'di
Di due persone che non si possono sopportare J'èin cum ar diavu e l'aqua santa
Di persona che importuna con le chiacchiere U taca d' cui buton
Di persona triste per un avvenimento U gh'à ar magon L'è ingansà
Quando si vuol raggiungere un obiettivo ad ogni costo O mèrda o br'ta rusa O d' rif' o d' raf'
A quelli che hanno evitato il peggio U s' l'è vista brüta U s' n'è vistu un p'lon
Di uno frettoloso... U gh'à ar fögu atacu al cü
A chi si dà importanza e ...tiene su le carte U gh'à la spüsa sutu ar nazu
A chi sparla degli altri U gh'à parlà a dre U s'è andà a lavà la buca
Oppure va a riferire a manca e a destra L'è un trumb'tta
Accontentarsi è sempre la cosa migliore Meju un övu incö che una galèina duman Meju un puju in man che un pitu pr'aria
Per una questione che si trascina Tira e b'stira Pü a s' mèina e pü a spüsa
Al contrario per una decisione improvvisa... Tratu e misu
Di persona che possiede capacità e precisione nel lavoro U faré ar cü a l' guc'
Uno studente che marina la scuola L'à fatu fagotu
Quando le cose, vengono dette chiaramente U gh'à avèrtu ar Vangelu e poi... L'è un tocu d'omu U gh'à una bèla cera U va cum una bala da s-ciopu U s'è inuricià U para ar vèintu sfujarö L'è un gran bavüson U gh'à l' man longh' L'à vistu l' curniciöl' U gh' n'à diti d' côt' e d' crüd' Gh'è v'gnì ar b'ziu U sta in pe p'rchè tira i quatru vèinti L'è un fögu d'paja N' sta pü m'nà l'oca L'andava ch' l' gamb' i gh' tucavi ar cü L'è sèimpr' cula m'nestra U gh'à misu la pülga int'un'uricia L'è andà büza U gh' l'à cuntà da la rava a la fava U vegna l'anu dar dü U gh' n'à datu un sacu e una sporta U gh'à datu una spulv'rada U gh' n'à datu fèin ch' la vusü U gh' n'à ditu fèin cu in sava L'è bagnà tursu U gh' n'à ditu pü che ar porcu L'à ciapà un'imbadaciada
Ma è nel colpire i difetti delle persone che il dialetto borgotarese trova espressioni vivaci e inimitabili Magru cum un üsu Surdu cum'una taca Matu cum sèt campan-n' Nujuzu cum l' corna d'l' lümagh' Grasu cum'un porcu Sunà cum'una campan-na Smortu cum'un strasu Rabitu cum'un can Veciu cum ar cucü Cativu cum la t'mpesta P'zant' cum'al Parabolicu T'ston cum'un mü Düru cum'ar sasu P'zant' cum'alr piombu Cativu cum la pest' Gramu cum la l'sia Pasu cum'un figu Stunà cum'una crava
Anche quando si parla di colori, il dialetto s'appoggia alla similitudine allo scopo di rendere meglio l'idea di quanto si afferma Rusu cum'un gamb'ru Biancu cum'una candèila Nèiru cum ar carbon Gialu cum al safran Scüru cum la buca dal luvu Rusu cum un bèigu Strubdu cum Tar' Cèru cum l'aqua Rusu cum ar fögu Lüstru cum un speciu Gialu cum un ligö Rusu inv'd'ghì
Ci sono anche le buone qualità da evidenziare Fr'scu cum'al pan Zuvnu cum l'aqua Precizu cum'un arloju Seriu cum'un cavürèin Cuntèintu cum'una Pasqua San cum'un curaju Fort' cum'una rocia Fort' cum'al tron San cum'un cornu Bèlu cum ar su
Vivu cum l'argèintu Bon cum ar pan Savurì cum ar pan Dusi cum la me San cum un p'ssu Savurì cum'i pignö
E poi, buone per ogni occasione, ecco una serie di similitudini Ligà cum un salam' Dritu cum un füzu Ciücià cum un bal'ttu Dap'rtütu cum'ar p'rs'm'lu Longu cum la Quarèizma Longu cum la fam' L'zeru cum'una piüma Tursu cum un pujèin Caru cum ar pèivru Mütu cum un p'ssu Lisu cum l'öliu Bèinvistu cum i bèighi in t'la m'nestra Ciucà zü cum'una bataröla Pianz' cum'una vida tajà Cr'pà cum'una risa.
Torna all'home page Torna a dialetto Torna a pubblicazioni Vai a Proverbi(parte 3) |
|
|